+

سواد آینده ها یا سواد آینده پژوهی

۲۸ تیر ۱۳۹۷

اخیرا و به همت یونسکو که یکی از فعال ترین نهادهای بین المللی در حوزه مطالعات آینده است، کتابی به چاپ رسیده است تحت عنوان:

Transforming the Future
Anticipation in the 21st Century

 

سواد آینده ها (Futures Literacy) که ما آن را سواد آینده پژوهی هم معنی می کنیم، به معنی ابزاری برای تعریف و فهم سیستم ها و فرایندهای پیش نگری، به عنوان یک مفهوم مرکزی در این کتاب مورد بحث قرار گرفته است. کتاب دایره المعارفی از فعالیت های علمی و تحقیقاتی انجام شده در حوزه آینده پژوهی در سراسر دنیا است.

سواد آینده پژوهی

سواد آینده پژوهی؛ گشت و گذاری بر فعالیت های آینده پژوهانه در دنیا

 

کتابی مفید برای علاقه مندان، متخصصان و صاحبنظران در حوزه های آینده پژوهی، سیاستگذاری، مطالعات پایداری و نوآوری. کتاب به صورت رایگان از لینک زیر در دسترس است:

دانلود کتاب آینده پژوهی

کارگاه آینده در مدرسه

۱۷ خرداد ۱۳۹۷

منتظرمان بودند، از هجومشان به محل برگزاری کارگاه معلوم شد. آنقدر شلوغ‌اند که صدایمان به صدا نمی‌رسد. نسل z، نسل z که می‌گویند همین‌ها هستند؛ گودزیلا.

بدون توجه به ما و به سرعت وارد نمازخانه‌ای که محل برگزاری کارگاه است، می‌شوند و پس از لحظاتی که سلام‌شان می‌کنیم طوری نگاه‌مان می‌کنند انگار آدم فضایی دیده‌اند. زمانی که خودمان را معرفی می‌کنیم، لبخندزنان سرتاپایمان را برانداز و در گوشی پچ پچ می‌کنند.

قرار است «گروهی» فعالیت کنند و برای‌شان خبری خوش‌‌تر از این نیست. با کسی رودربایستی ندارند، راحت حرف می‌زنند و اگر تمایل به انجام کاری نداشته باشند، نمی‌توانید مجبورشان کنید حتی اگر آن کار بستن چشم‌شان فقط برای چند لحظه باشد. تازه همه این‌ها زمانی اتفاق می‌افتد که در جمع‌های دخترانه‌شان قبولتان کنند وگرنه با چشم و ابرو به شما می‌فهمانند که خیلی هم برایشان جذاب نیستید و باید همچنان تلاش کنید تا دل‌شان را به‌دست آورید.

نوشته مرتبط: کارگاه آینده پژوهی

 

بازی شروع می‌شود و ما غرق در نشاط می‌شویم. قرار است مبانی فکر کردن به آینده را بیاموزند؛ کار جمعی، تفکر انتقادی، مباحثه و احترام به نظرات یکدیگر و … . اما انگار ما بیشتر به آموختن نیاز داریم. انتظارش را شاید نداشتیم. بعضی‌شان آنقدر خوب فکر می‌کنند و خوب حرف می‌زنند که شگفت‌زده می‌مانیم. کاش بعضی سیاست‌مدارن مباحثه را از این بمب‌های امید و انرژی یاد بگیرند. بعضی‌شان کار جمعی را خوب یادمان می‌دهند، بحث‌ها را به هم پاس می‌دهند و نظرات همدیگر را نقد می‌کنند. گاه در میانه کارزار با زبان خودشان به هم تکه‌پرانی می‌کنند البته با زبانی که مخصوص نسل خودشان است و نصیب ما فقط لبخند می‌شود. ناگفته نماند که چاشنی نطق‌هایشان یکسره طنز است. بی‌اختیار آرزو می‌کنیم، کاش کار جهان دست این‌ها بیفتد. بعضی که تا اواسط کار ساکت هستند و نظر نمی‌دهند، یخ‌شان باز می‌شود و دیگر به بقیه مهلت نمی‌دهند و اینجاست که معنی مسری شدن تفکر را درک می‌کنیم.

کارگاه آینده پژوهی در مدرسه

کارگاه آینده پژوهی در مدرسه

 

آینده؛ تمام آن‌چه اهمیت دارد…. این گزاره در میان دهه هشتادی‌ها، همان نسل z و در مدرسه معنای دیگری پیدا می‌کند. جایی که مسری شدن آینده‌اندیشی معنا می‌شود و ما می‌آموزیم جای درستی را برای گسترش نگاه معطوف به آینده انتخاب کرده‌ایم؛ مدرسه جایی برای تزریق امید به جامعه.

نامه ای به دخترم

۱ خرداد ۱۳۹۷

نامه ای به نفس خیالیم

دختر عزیزم نفس بابایی سلام
تو یک انسان واقعی نیستی، در واقع تو یک خیال هستی در ذهن من. اینکه من دوست داشتم اگر پدر می شدم فرزند دختری داشته باشم که نامش را نفس بگذارم. حالا اصلا خیالی یا واقعی بودن تو چه اهمیتی دارد؟. چه فرقی می کند؟ اصلا از کجا معلوم من هم خیال نباشم؟ تو یک خیال در ذهن یک خیال دیگری که او هم در ذهن خیالی کس دیگری زندگی می کند. یا بگذار قضیه را کمی ساده تر کنم، بیا فرض کنیم من و تو قبلا بوده ایم و قبلا زندگی کرده ایم.
به هر حال دختر عزیزم می خواهم اعتراف تلخی را از زبان من بشنوی. بدان که همیشه آینده ی تو برایم مهم بود. فکر می کردم نفس من باید آدم بزرگی شود. در خیالم که تو را نصیحت می کردم می گفتم نفسم تو باید به مدرسه بروی، حسابی درس بخوانی و برای خودت آدم مهمی بشوی. دلداری ات می دادم که زن بودن تو نه تنها ضعف تو نیست، بلکه اوج بالندگی توست. در خیالم تو را به بهترین مدرسه می بردم، کارنامه هایت برایم مهم بود، همیشه با معلم هایت در ارتباط بودم مبادا یادشان برود که نفس من و نفس های خیلی دیگر از والدین، آنجا دارند رشد پیدا می کنند. همیشه با خودم مدارس را تحلیل می کردم و مُصر بودم ببینم مدرسه خوب چگونه جایی است.

کارگاه آینده پژوهی مدارس

کارگاه آینده در مدارس با رویکرد آینده ی محیط زیست

 

اما نفس عزیزم پدرت را ببخش، من اشتباه بزرگی در حق تو کردم. جایی که تو رفتی و جایی که همه کودکان این سرزمین می روند، جای ترسناکی است. وحشت سلاخی خلاقیت تو در راهروهای زنگار گرفته ی مدرسه. وحشت میزهای جداجدای شما در سلول های کلاس، وحشت تازیانه معدل و نمره بر پشت ذهن شما و وحشت پدری چون من که می خواهم همه آنچه نبودم تو باشی. مدرسه ها زندان های وحشتناکی هستند که نظام آموزشی در همکاری با ما والدین ساخته اند تا نگذارند تو و دوستان تو چیزی شوید که دوست دارید.

کارگاه آینده در مدارس ابتدایی

 

من را و ما را ببخش. دلم می خواست به عقب برگردم. همان روز اول مدرسه اول مهرماه، دست تو را می گرفتم می رفتیم بیرون شهر. می رفتیم پناهگاه حیوانات به سگ ها غذا می دادیم، بعد توی راه درباره حیوانات با هم حرف می زدیم. می رفتیم پارک تا تو با هم سن و سال هایت بازی کنی که بلد شوی اگر دست کسی را موقع زمین خوردن بگیری یکی دستت را می گیرد.
شب با هم می رفتیم تئاتر و وقتی برگشتیم با هم آشپزی می کردیم. و در همه این مراحل به تو چیزهایی یاد می دادم. حساب و فیزیک و زیست شناسی یاد می گرفتی اما برای یاد گرفتنشان چیزی را از دست نمی دادی.

ما را ببخشید.

برنامه ریزی پابرجا

۲۸ اردیبهشت ۱۳۹۷

برنامه ریزی پابرجا مدعی تدوین بهترین برنامه نیست، مدعی بهینه ترین برنامه هم نیست، اما می گوید توانایی این را دارد که در سبدی از عدم قطعیت ها و سناریوهای ریز و درشت آینده همچنان زیست پذیر و پابرجا باقی بماند. یعنی در واقع کمترین تاسف را در سبدی از سناریوهای آینده به ارمغان می آورد.

بنابراین هدف عمده برنامه ریزان در تدوین استراتژی های پابرجا بیشینه کردن یک دستارود نیست، بلکه می کوشند تا راهبردهایی را اجرایی نمایند که در تمامی سناریوهای آینده بتوانند کمترین تاسف را ایجاد کنند و این راهبردها لزوما بهترین راهبردها نیستند.

برنامه ریزی پابرجا به عنوان یکی از روش های مطرح در دوره های آینده نگاری تدریس می شود. روشی که ارتباط وثیقی نیز با روش هایی مانند سناریونگاری و برنامه ریزی فرض بنیاد دارد.

 

نوشته ی مرتبط: روش در آینده پژوهی

 

در لینک زیر ارائه ای از این روش به طور خلاصه آمده است. این ارائه در درس روش های آینده نگاری در مقطع کارشناسی ارشد آینده پژوهی در دانشگاه اصفهان تدریس شده است.

 

برنامه ریزی پابرجا

مقاله ای در نشریه آینده پژوهی

۲۷ اردیبهشت ۱۳۹۷

دنیس مورگان (Dennis Morgan) شخصیتی آکادمیک دارد و بر روی موضوع تصاویر آینده (The images of the future) کار کرده است. به همین خاطر بود که تصمیم گرفتم با او در نوشتن مقاله ای علمی همکاری کنم. بیش از سی ایمیل بین ما رد و بدل شد تا بلاخره مقاله ای که شالوده اش را من گذاشته بودم تکمیل و چاپ شود. از دو جهت خوشحالم اول اینکه مقاله در نشریه معتبر (Journal of Futures Studies) به چاپ رسید و دوم اینکه حاصل یک همکاری با یک چهره غیر ایرانی بود، کسی که در صفحه فیس بوکش در مورد مقاله نوشت:

An article co-authored with Dr. Mohsen Taheri Demneh, “Destination Identity: Futures Images as Social Identity” has been recently published in the Journal of Futures Studies. I am especially proud of this achievement because our two countries, the US and Iran, are quite hostile to each other. I hope that this collaboration can help, though in a small way, to bring about better relations.

مقاله را می توانید از لینک زیر دانلود کنید. مقاله در مورد تصاویر‌ آینده و نقش آن در ساختن مفهومی است که نامش را هویت مقصد گذاشته ایم.

برنامه ریزی فرض بنیاد یا برنامه ریزی برپایه فرض

۷ اردیبهشت ۱۳۹۷

امروز صبح که نیت نوشتن این متن را در سر داشتم، خودآگاه یا ناخودآگاه در ذهنم فرض هایی بود که مرا برای انجام تصمیمی که گرفته بودم قانع می کرد. مثلا فرض کرده بودم که اینترنت رو به راه است، برای شرکتی که از آن خدمات هاست و سرور تهیه کرده ام، مشکلی پیش نیامده و خود وب سایت یادداشت های یک آینده پژوه هم هنوز وجود دارد. خوشبختانه بخت با من یار بود و همه فرض های من درست از آب در آمدند و من حالا در حال نوشتن این متن هستم.

همه زندگی شخصی، اجتماعی و سازمانی ما به همین صورت پیش می رود. ما فرض هایی در مورد روندها و رخدادهای آینده داریم و بر پایه این فرض ها برنامه ریزی و عمل می کنیم. خوب حالا ممکن است برخی از این فرض ها نقض شوند. مثلا من برای مدتی اینترنت نداشته باشم. کمی عصبی می شوم اما باز با این فرض که احتمالا این مسئله به زودی حل خواهد شد، سعی می کنم متنی که می خواهم منتشر کنم را یک بار دیگر بخوانم، به آیکون اینترنت در تسکبار لپ تاپم نگاه کنم و منتظر باشم.

نقض برخی فرض ها انگار مشکل خاصی ایجاد نمی کند. اما برخی فرض ها حتی آنهایی که در نظام فکری ما بدیهی پنداشته می شوند، در صورت نقض یا تغییر می توانند کل برنامه ریزی های ما برای آینده را زیر سوال ببرند. از این منظر است که ما به روشی نیاز داریم تا بعد از تدوین یک برنامه بتوانیم آن را از منظر پابرجایی و تاب آوریِ فرض های بنیادین آن، ارزیابی کنیم. چنین فرض های حیاتی و مهمی به اصطلاح فرض باربر نامیده می شوند (مثل ستون های باربر ساختمان که همه وزن ساختمان بر روی دوش آن هاست). حالا اگر یک فرض باربر آسیب پذیر شد باید حتما در برنامه تجدید نظر کرد.

برنامه ریزی فرض بنیاد یا برنامه ریزی بر پایه فرض

فرایند برنامه ریزی بر پایه فرض

 

برنامه ای که به ما در شناخت فرض ها کمک می کند، برنامه ریزی فرض بنیاد یا برنامه ریزی بر پایه فرض (Assumption Based Planning) نامیده می شود. به واقع این روش یک نوع پسابرنامه (Post Planning) است و کمک می کند تا برنامه های ما زیست پذیرتر و پابرجاتر شوند.

 

نوشته ی مرتبط: روش در آینده پژوهی

 

در لینک زیر ارائه ای از این روش به طور خلاصه آمده است. این ارائه در درس روش های آینده نگاری در مقطع کارشناسی ارشد آینده پژوهی در دانشگاه اصفهان تدریس شده است.

برنامه ریزی فرض بنیاد

 

کارگاه آینده پژوهی در سازمان مدیریت صنعتی

۳۱ فروردین ۱۳۹۷

سی ام فروردین ماه مهمان سازمان مدیریت صنعتی اصفهان بودم تا در جمع دانشجویان فهیم DBA یک کارگاه یک روزه آینده پژوهی برگزار کنم. همیشه برایم دانشجویان سازمان مدیریت صنعتی قابل احترام بودند، چرا که حس می کردم این سازمان محیطی پویا برای یادگیری است که البته سهم عمده این پویایی به خاطر خود این دانشجویان است. دانشجویانی که تقریبا همگی شاغل هستند و آمده اند تا چیز یاد بگیرند.

وقتی در چنین محیطی به یادگیری بپردازی طبعا به جای تمرکز بر معدل و نمره و حفظ کردن درس ها، بیشتر به کیفیت درس خواهی اندیشید. پیش خودم فکر می کردم شاید این قانون نانوشته در این گونه موسسات وجود دارد: «برای دل خودت یاد بگیر». قانونی که یادگیری را به یک علاقه تبدیل می کند و لاجرم چیزی که از دل برآید بر دل نشیند.

کارگاه آینده پژوهی سازمان مدیریت صنعتی

کارگاه آینده پژوهی در سازمان مدیریت صنعتی

 

کارگاه را به رسم همیشگی برگزار کردم. بخشی تئوری برای همزبان شدن و بخشی عملی برای مشارکت در به کارگیری روش ها. هر چند هشت ساعت زمان کمی برای برگزاری کارگاه است، اما من تذکر می دهم که دانشپذیران این کارگاه را مقدمه ای بدانند برای آشنایی با حال و هوای یک ذهن آینده پژوه.

کارگاه آینده پژوهی

بوم شش ستون آینده پژوهی: نتیجه فعالیت یکی از گروه ها

 

مثل همیشه این کارگاه هم برای من آموزنده بود. آشنای با مردان و زنان موفقی که هر کدام به نوعی دغدغه آینده را داشتند. امیدوارم چنین تلاش هایی مردمان ما را با آینده آشتی دهد. در زمانه ای که از زمین و آسمان گرد نا امیدی بر چهرها می نشیند و آدمیان دل می کنند از ماندن و ساختن، آینده پژوهی می تواند و باید در کار تدارک نظام امید باشد.

عکس های زیر سناریوهای تدوین شده به روش سناریونویسی دو دویی برای سه گروه است. گروه ها برای هر سناریو اسمی بامسما و داستانی گیرا نوشتند.

 

سناریوهای مربوط به آینده داروخانه های مجازی

 

سناریوهای مروبط به آینده ی تولید آب

 

کارگاه آینده پژوهی

سناریوهای استفاده از خودروهای خودران در شهر اصفهان

 

برای ثبت درخواست برگزاری کارگاه های آینده پژوهی به لینک زیر مراجعه کنید:

کارگاه آینده پژوهی

مفهوم ارزش – زمان و کامپیوتوپیا

۲۹ فروردین ۱۳۹۷

مفهوم ارزش – زمان و کامپیوتوپیا

ارزش – زمان یک مفهوم جدید از ارزش است که در جامعه اطلاعاتی آینده جایگزین ارزش مادی جامعه صنعتی خواهد شد. اگر کار فیزیکی در جامعه صنعتی منجر به تولید ارزش می­ شود، در جامعه اطلاعاتی کار ذهنی انسان منجر به تولید ارزش خواهد شد. بنابراین هدف غایی جامعه اطلاعاتی، انسان و توانایی ­های ذهنی و فکری اوست. این مفهوم چارچوب اصلی سبک و سیاق اقدام و عمل را در جامعه آینده تعیین خواهد کرد. ارزش- زمان، ارزشی است که انسان­ های تجهیز شده به ابزار تمهید شده در جامعه اطلاعاتی با بهره ­برداری هدفمند از زمان­ های آینده ایجاد می ­کنند. به ­عبارت دیگر، هر انسانی در جامعه اطلاعاتی هدفی را بر یک بوم نامرئی از آینده خود طراحی می ­کند و تلاش می ­کند به آن دست یابد و در این راه از مساعدت نهادینه شده در جامعه اطلاعاتی برای آحاد اعضای آن بهرمند می­ شود. ماسودا ارزش تولید شده در این فرآیند را «ارزش- زمان» نامیده است.

زمان یک مفهوم انتزاعی و غیرمستقیم است. در حقیقت زمان نزد ما، اندازه ­گیری گذر زمان است. اما اگر این گذر زمان به­ عنوان طول زندگی یک فرد که برای رسیدن به خواسته­ هایش صرف می­ کند در نظر گرفته شود، زمان ذاتاً تولید ارزش می­ کند. همان­طور که ذکر شد، این ارزش در جامعه اطلاعاتی، جایگزین ارزش مادی در جامعه صنعتی می­ شود.

 

کامپیوتوپیا: آرمان­شهر ماسودا

جامعه اطلاعاتی در نظر ماسودا با آن­چه امروزه تعریف شده است، کاملاً متفاوت است. مدل ذهنی ماسودا مبتنی بر این باور است که نیروی پیشران تغییرات اجتماعی و اقتصادی تولید ارزش اطلاعات و نه ارزش مادی است. به­ خصوص فناوری رایانه نه تنها کار ذهنی انسان را جایگزین و تقویت خواهد کرد، بلکه منجر به تولید انبوه دانش روش مند می­ شود. ابزار آلات اطلاعاتی شامل شبکه­ های اطلاعاتی و پایگاه­ های داده جایگزین کارخانه – به­ عنوان نماد اجتماعی – می­ شوند و مرکز تولید و توزیع کالاهای اطلاعاتی خواهند شد. مرزهای دانش فردا، در مقابل مرزهای فیزیکی و مادی گذشته، بازارهای پرظرفیت آینده را شکل خواهند داد. صنایع فکری، صنایع پیشرو خواهند بود.

همچنین ماسودا ادعا می­ کند در جامعه اطلاعاتی، اقتصاد تبادلی به اقتصاد هم­افزا تبدیل خواهد شد. با تغییر ساختارهای اجتماعی، اصل هدف جایگزین دست نامرئی لسه فر (عدم دخالت) در اقتصاد خواهد شد. نهادهای داوطلبانه، به ­عنوان رهبران پیشتاز توسعه اجتماعی و اقتصادی، سازمان های عمومی و خصوصی می شوند. اصل هم فزایی  و اصل منافع اجتماعی جایگزین حداکثر کردن سود به­ عنوان اخلاق غالب خواهند شد. در نتیجه یک جامعه افقی و چند مرکزی به جای یک قدرت مرکزی و طبقات سلسله ­مراتبی شکل خواهد گرفت. تحقق «ارزش- زمان»، که تلاش برای به ثمر رساندن فرد فرد انسان ­های موجود است، جایگزین دولت رفاه خواهد شد.

تاریخ نشان می­ دهد تغییرات اجتماعی از این نوع به­ سادگی ممکن نیست. ویل و آریل دورانت در مقدمه کتاب درس­ هایی از تاریخ می ­نویسند: «تاریخ شناخته شده نشان می­ دهد که سلوک بشری و رفتار انسان ­ها تغییرات اندکی داشته است. ابزارها و لوازم تغییر می­ کنند، اما سرشت­ها و سرنوشت­ ها ثابت باقی می ­مانند».

اما آرمان­شهر حتی اگر محقق نشود، می­ تواند مسیر آینده را روشنی بخشد. ماسودا به­ منظور تبیین ایده جامعه اطلاعات، آرمان­شهری به نام کامپیوتوپیا – اتوپیایی کامپیوتر مبنا – تبیین کرده است. وی در تعمیم نظریه اصلی «آدام اسمیت»، شش ویژگی آرمان­شهر خود را این گونه تبیین کرده است:

۱. در این دیدگاه، هر شهروند کامپیوتوپیا، اهمیت ارزش- زمان و جایگزینی آن را با ارزش ­های مادی جامعه صنعتی پیشین درک کرده است و از زمانی که در اختیار دارد به­ منظور تحقق بخشیدن آینده مطلوب خود استفاده بهینه و حداکثری خواهد کرد.

۲. در کامپیوتوپیا، آزادی تصمیم­ گیری و تساوی در بهره ­برداری از فرصت ­ها وجود دارد. به­ عبارت دیگر شهروندان این آرمان­شهر در واقعیت بخشیدن به ارزش- زمان از فرصت مساوی برخوردارند.

۳. در این آرمان­شهر، مشارکت شهروندان در اجتماع ­های داوطلبانه گوناگون افزایش خواهد یافت. گسترش قدرت فرآوری اطلاعات، بشر را از زحمت معیشت رها خواهد کرد.

در کامپیوتوپیا، جوامع هم ­افزای وابسته به یکدیگر گسترش خواهند یافت. یک جامعه هم ­افزا جامعه ­ای است که در آن افراد و گروه­ ها برای رسیدن به اهداف مشترکی که توسط جامعه برای همگان تعیین شده مشارکت می­ کنند.

۴. در آن­جا جوامع وظیفه­ محور بدون نیاز به قدرت بالاتر تحقق خواهند یافت. جامعه هم­ افزاینده جامعه­ ای است که استقلال فردی هماهنگ با نظم گروهی دارد.

۵. هدف کامپیوتوپیا، تولد دوباره هم ­افزایی ربوبی انسان به­ عنوان مخلوق برتر است. ماسودا می­ گوید تولد مجدد روحانی انسان وابسته به تلاش انسان و فیض پروردگار است.

 

برگرفته از: گزارش تصویری از ایده جامعه اطلاعات (تاثیر فناوری بر توسعه انسانی)، دفتر مطالعات بنیادین حکومتی

World Future Day celebration

۷ فروردین ۱۳۹۷
Isfahan, 03 March 2018
Department of Futures Studies at the University of Isfahan was honored on the occasion of the World Future Day. It hosted a scientific conference on the alternative futures of job. At this scientific event, with the presence of more than thirty startup companies and 600 professors and students from the province of Isfahan, a recorded video message from Dr. Erik F. Øverland, President of the World Futures Studies Federation (WFSF) was shown
Also Mr. Victor Vahidi Motti, Director – Secretariat of the WFSF, and Dr. Mohsen Taheri Demneh, faculty member of the University of Isfahan and full member of the WFSF delivered lectures on the futures of job
University of Isfahan is one of four Iranian universities active in the field of futures studies education. You can read a report on this event here , and you can also see World Future Day Message from the WFSF President from the YouTube link here

گزارشی از روز جهانی آینده در دانشگاه اصفهان

۲۵ اسفند ۱۳۹۶

۱۰ اسفند روز جهانی آینده است!

تمام ماجرا از زمانی شروع شد که استاد سر کلاس گفتند روزی به نام «روز جهانی آینده» وجود دارد و با این سؤال مواجه شدیم که آیا ما به‌ عنوان گروه آینده‌پژوهی دانشگاه اصفهان وظیفه‌ای در گرامی‌داشت این روز داریم یا فقط باید به یکدیگر تبریک بگوییم؟ آیا لازم است به‌عنوان یک گروه دانشگاهی به بهانه یادآوری «روز جهانی آینده»، فکر کردن مستمر و نظام‌مند به آینده را به عموم مردم یادآوری کنیم؟ آیا ما می توانیم از فرصت این روز برای تحقق اهداف آینده پژوهی در حرف زدن با مردم و امید دادن به آینده استفاده کنیم؟ آیا می شود روز جهانی آینده را به کارگاهی بزرگ تبدیل کرد که در آن مستقیم و بی واسطه با جوانان حرف زد؟ همه اینها وقتی به ذهن ما رسید که کمتر از دو ماه تا یکم مارس مصادف با دهم اسفندماه یعنی همان روز جهانی آینده زمان باقی مانده بود. باید تمام عزممان را جزم می کردیم تا در این فرصت کوتاه برای یک گرامی داشت فاخر آماده شویم.

گرامی‌داشت روز جهانی آینده

گرامی‌داشت روز جهانی آینده با محوریت آینده شغل در تاریخ دوازدهم اسفندماه برگزار خواهد شد. این تصمیمی بود که گروه آینده‌پژوهی دانشگاه اصفهان در یک همفکری جمعی گرفت، در حالی‌ که کمتر از دو ماه تا این تاریخ فرصت بود تا تمام امور اجرایی همایش انجام شود. گرفتن مجوزهای همایش، انتخاب و دعوت از سخنران‌ها، برگزاری تئاتر خیابانی، برگزاری مسابقه، تهیه کلیپ مصاحبه دانشجویی و کلیپی با محتوای فناوری‌های پیشرفته که همه باید با زمینه آینده شغل در دستور کار قرار گیرد و با توجه به دغدغه گروه آینده‌پژوهی دانشگاه اصفهان در زمینه کارآفرینی مطلوب این بود که تعدادی از شرکت‌های نوپای اصفهانی (استارت‌آپ‌ها) در حاشیه همایش حضور داشته باشند. تقسیم کارها صورت گرفت؛ طراحی مسابقه‌ای با موضوع آینده شغل و مرتبط با آینده‌پژوهی به خانم شیدا طایفه هاشمی سپرده شد. مسئولیت تولید سؤالات مصاحبه دانشجویی و گرفتن مصاحبه به عهده خانم زهرا حیدری قرار گرفت و آقای شهریار قلی‌پور مسئول ساخت کلیپی با محتوای فناوری‌های پیشرفته و تدوین مصاحبه و طراحی پوستر همایش شد. دکتر محسن طاهری، مدیرگروه هم به‌عنوان دبیر اجرایی همایش، رهبری فکری و اجرایی تیم را با اخد مجوزها پی‌گرفت. از همه این‌ها مهم‌تر و چالش برانگیزتر بودجه برگزاری همایش بود؛ ابتدا همه از برگزاری چنین همایشی استقبال کردند و مجوزها داده شد؛ که عشق آسان نمود اول ولی افتاد مشکل‌ها!

حمایت معنوی و مادی

به‌ منظور ایجاد دغدغه برای آن دسته از ارگان‌های دولتی که به‌صورت مستقیم یا غیر مستقیم مرتبط با حیطه کسب و کار بودند، در قالب جلب حمایت معنوی و مادی اقدام به دعوت از این ارگان‌ها برای همکاری شد، که نتیجه‌ای جز حمایت معنوی برخی از این ارگان‌ها در بر نداشت. البته اگر همایش برای برخی نان نداشته باشد برای برخی دیگر به بهانه حمایت معنوی آب و بیلان کاری دارد و تو خود حدیث مفصل بخوان از این مجمل.

مصاحبه دانشجویی

گرفتن مصاحبه از دانشجویان دانشگاه اصفهان در مورد آینده شغل، جزء اولین اقدامات در راستای برگزاری همایش بود. دانشجویان مقاطع مختلف با رشته‌های متفاوت که با صرف زمان از طرف تیم مصاحبه‌کننده، قانع می‌شدند جلوی دوربین قرار بگیرند، به سؤال‌هایی پاسخ می‌دادند مانند این‌که آیا فکر می‌کنند شغلی بیرون از دانشگاه در انتظارشان هست یا نه و آیا به دنبال پیدا کردن شغل هستند یا ایجاد آن و … (از اینجا مصاحبه را ببینید) در مجموع بیش از ۲۰ نفر از دانشجویان حاضر به مصاحبه شدند و هر کدام به ۷ الی ۸ سؤال پاسخ دادند و کل فرآیند تولید خام مصاحبه‌ها ۵ روز طول کشید. نکته جالب توجه اکراه دانشجویان پسر در بعضی از دانشکده‌ها از انجام مصاحبه بود، برخلاف خانم‌ها که به‌ آسانی در مقابل دوربین قرار می‌گرفتند. اما اندر مصائب امکانات ابتدایی برای گرفتن مصاحبه با موبایل قرضی، همین بس که کیفیت پایین صداهای ضبط شده خود داستانی شده بود؛ از گرفتن میکروفون از دانشگاه، خرید میکروفون‌ مخصوص مصاحبه و پس‌دادن آن به‌علت خرابی و سرگردانی در خیابان طالقانی و … تا در نهایت قرض گرفتن رکودر صدا از دوستان و استفاده از نرم‌افزارهای خاص. هر کدام از این‌ها اکنون به ظاهر واژه‌ ایست ساده که فکر و اقدام برای آن‌ها ساعت‌ها به‌طول انجامید.

دعوت از سخنران‌ها و کارآفرینان

پس از تصمیم گروه برای دعوت از سخنران‌ها، دکتر محسن طاهری دمنه مدیر گروه آینده‌پژوهی دانشگاه اصفهان، مهندس وحید وحیدی مطلق؛ دبیر کل فدراسیون جهانی آینده‌پژوهی، مهندس محمدمهدی حیدری؛ کارآفرین در حوزه تکنولوژی‎‌های پیشرفته (واقعیت مجازی)، مهندس محسن کریمیان؛ کارآفرین نمونه در حوزه کشاورزی شهری و آقای یاسر معین‌الدینی؛ کارآفرین و مربی ایجاد و توسعه کسب و کارهای دانش‌بنیان به عنوان سخنرانان همایش دعوت شدند. پس از آن طراحی پوستر همایش در دستور کار قرار گرفت. سخن گفتن از آینده شغل سهم آینده‌پژوهان پنل سخنرانی یعنی دکتر محسن طاهری و مهندس وحیدی مطلق و بیان تجربیات، بیم‌ها، امیدها و شکست و پیروزی‌های عرصه کارآفرینی ناظر به وضعیت کنونی، سهم سه کارآفرین موفق شد. نکته مهم در دعوت از سخنرانان، جوان‌ بودن آنها بود؛ چرا که قائل به این بودیم و هستیم که آینده از آن همه است و بیشتر سهم جوانان، مقوله‌ای که توسط برخی مسئولین قابل هضم نیست.

مسابقه خنده‌دارترین شغل آینده

ایده اصلی این مسابقه توسط خانم هاشمی بر اساس قانون دوم آینده پژوهی جیم دیتور ارائه شد و نحوه برگزاری مسابقه موضوعی بود که تا چند هفته قبل از برگزاری همایش محل مناقشه تیم بود و در نهایت قرار شد که پس از طراحی پوستر مسابقه، به‌صورت مجازی و قبل از همایش از سوم تا دهم اسفندماه برگزار شود. پس از اتمام این فرصت تیم داوری به سرپرستی خانم هاشمی ایده‌های برتر را از بین حدود ۱۵۰ ایده انتخاب کردند و در روز همایش برندگان اعلام شدند. (نتایج مسابقه خنده دارترین شغل آینده)

استارت‌آپ‌ها

به باور ما حقیقت شرایط شغل در کشور با خروجی‌های دانشگاه تناسبی ندارد و یکی از راه‌هایی که اکنون برای نجات «آینده اشتغال» وجود دارد، ترویج و توسعه راه‌اندازی کسب و کارهای نوپا یا استارت‌آپ‌ها هستند. به همین دلیل با همکاری دوستان کارآفرین و دلسوز، لیستی از استارت‌آپ‌ها و شرکت‌های کارآفرین و دانش‌بنیان اصفهان تهیه و با آن‌ها جهت شرکت در همایش مذاکره شد تا در کنار همایش به معرفی خود بپردازند. هدف این بود که فضای تضارب آراء، مشاوره و شبکه‌سازی میان شرکت‌کنندگان در همایش و استارت‌آپ‌ها ایجاد شود.

کلیپ‌ها

ساخت کلیپ فناوری با مرور حدود ۱۰۰ فیلم در حوزه تکنولوژی، آینده و … انجام گرفت. تدوین کلیپ با انتخاب ثانیه‌هایی از فیلم‌ها انجام شد. وقتی کلیپ ساخته شد خودمان هم به کارمان افتخار کردیم. دیدیم، بریدیم و در کنار هم قرار دادیم تا سناریویی که در ذهنمان بود، شکل بگیرد. تا بگوییم سهم فناوری در شغل چیست، تا بگوییم چطور شغل و شاغلی در طول زمان دست خوش تغییرات بنیادین شده اند و آینده احتمالا چگونه خواهد بود (کلیپ فناوری را از اینجا ببینید).

خرید!

یکی از دغدغه های برگزاری یک همایش پذیرش و پذیرایی است. پس از در نظرگرفتن ملاحظات مالی و بحث‌های بسیار بر سر چیستی آن، بر آن شدیم که اقلام مورد نیاز همایش را خودمان بخریم. خرید آنهم خرید برای ۸۰۰ نفر با سلسله مباحثی از انتخاب تا خریدن، حمل و نقل، جنس تقلبی، گران‌فروشی، ارجاع جنس خراب، فاکتور مُهردار، کارت بانکی استاد، مجوز ورود ماشین دانشجو به دانشگاه و هزار و یک مسئله بزرگ و کوچکی که هیچ وقت به چشم نمی آیند.

و زمانی که ایده‌آل‌گرایی به حد اعلای خود برسد، برای گل‌آرایی در روز همایش، باید سری هم به بازار گل و گیاه زد تا هزینه‌ها اندکی کمتر شود و دست به کار گل‌آرایی شد.

غیرمنتظره‌ها و متفرقه‌ها

برای برگزارکنندگان یک همایش شگفتی‌سازی بالاتر از این نیست که بیماری سراغ یکی از سخنرانان کلیدی بیاید و گسستی در همایش ایجاد شود. این خطر از بیخ گوش مان گذشت. البته وقایع غیرمنتظره و خوشحال‌کننده هم بود مثل ارسال پیام رئیس فدراسیون جهانی آینده‌پژوهی، اریک اُورلند (Erik F. ØVERLAND) برای مراسم گرامی داشت روز جهانی آینده که با زیرنویس فارسی در همایش پخش شد (از اینجا پیام را بشنوید).

روز همایش

بلاخره روز دوازدهم فرا رسید و ما از صبح ساعت ۷ در گروه شروع به انجام کارها کردیم. دوستان‌مان در تیم اجرایی روز همایش همدلانه به یاریمان شتافتند و سنگ تمام گذاشتند. همه از صبح در تالار پیامبر اعظم (ص) حاضر بودند. عزیزان مسئول پذیرش، مسئولین پذیرش استارت‌آپ‌ها، مسئولین پذیرایی، رابطین محترم، مسئولین فنی و … یک تیم هم دل که با هم توانستند برای سالت پیامبر اعظم یک روز به یاد ماندنی را بسازند. بیش از ۲۰ نفر از دانشجویان دکتر طاهری و دوستانِ دانشجویانشان در این روز مهم در کنار هم بودند تا به بهترین نحو همایش برگزار شود. همه چیز عالی بود. و برای گروه آینده پژوهی و دانشگاه اصفهان یک روز بیاد ماندنی رقم خورد. سالن مملو از جمعیت مشتاق و معرفی بی عیب و نقصی که از آینده پژوهی انجام شد ذهن های زیادی را درگیر این ماجرا ساخت. حالا ما قسمتی از رسالت اجتماعیمان را انجام داده بودیم. فارغ از هیاهوی سیاسی، بدون اینکه بخواهیم پیرمردهای فرتوت حوزه سیاست را دعوت کرده باشیم تا با هزار اکراه بیایند و کسانی که عمری اشتباه کرده اند از بهتر شده آینده بگویند، به جوانانی میدان دادیم که مالکان اصلی آینده اند. مراسم گرامی داشت روز جهانی آینده در دانشگاه اصفهان بخش VIP نداشت، سخنران سیاسی هم نداشت، قهرمان هم نداشت، چیزی که بود یک اجتماع بزرگ از کارآفرینان، دانشجویان و اساتید فرهیخته ای بود که ولع ساخت آینده ای بهتر را دارند.

 

آلبوم عکس های مراسم گرامی داشت روز جهانی آینده:

گرامی داشت روز جهانی آینده

زنده باد آینده

logo-samandehi تایید