ورود من به آینده پژوهی تصادفی بود از جنس ملاقات مولانا با شمس تبریزی. نه اینکه آن را رشته بدانم یا حتی حرفهی خودم، بلکه برای من پیمایش آینده، معنای زندگی است. تعبیرم از آینده پژوهی هشیاری در مستی است و آینده پژوه مست هشیاری است که در وادی ناشناختهی آینده مست و در صرافت طراحی آینده کاملا هشیار است.
از نظر من بی قراری فکری یک آینده پژوه، سه فعالیت به شرح زیر است:
آنچه در ادامه میخوانید گزیدهای از آثار و فعالیتهایم در یک دههی گذشته در کسوت آینده پژوه و در راستای سه فعالیت مذکور است. پرونده تحصیلات رسمی من در مهرماه سال ۱۳۹۴ با دفاع از رساله دکتری در رشته آینده پژوهی در دانشگاه تهران بسته شد و حالا در دانشکده فنی و مهندسی دانشگاه اصفهان مشغول به تدریس هستم. علاوه بر تدریس و پژوهش و با هدف گسترش گفتمان آینده نگاری استراتژیک در میان صاحبان کسب و کار، شرکت دانش بنیان نواندیشان آتی نگار فرتاک را ساختم که حالا یکی از معتبرترین مراکز مشاوره آینده پژوهی به بخش خصوصی کشور است. کارگاههای آینده پژوهی نیز بخشی از فعالیتهای حرفهایم را تشکیل میدهند و معتقدم که برگزاری کارگاههای اینچنینی دمیدن روح آینده نگری در کالبد جامعه است. در هر کارگاهی که برگزار میکنم تمام تلاشم را به کار میگیرم تا دانه شدن ها را در زمین بایر بودن ها بکارم.
ورای همهی آنچه در ادامه میخوانید، روزگار کنونی من بر مدار هدف زیر میگذرد:
کوشندهای باشم در میان تلاطمها که میخواهد علتی برای آینده باشد نه نتیجهای از گذشته.
ورودی استعداد درخشان تهران در مقطع دکتری و دانشجوی استعداد درخشان دانشگاه تهران در مقطع دکتری
اولین فارغ التحصیل دکتری آیندهپژوهی از دانشکده مدیریت دانشگاه تهران
پژوهشگر برتر حوزه علم و فناوری کشور در جشنواره ملی جوان، سال ۱۳۹۲
عضو بنیاد ملی نخبگان بر اساس آییننامه انتخاب دانشآموختگان برتر آموزشی- پژوهشی- نوآوری
پژوهشگر برتر و دانشجوی نمونه دانشگاه در میان کلیه دانشجویان دانشگاه یزد در سال ۱۳۸۹
کسب رتبه اول در مقطع کارشناسی ارشد در بین دانشجویان ورودی سال ۸۷-۱۳۸۶
کسب رتبه اول در مقطع کارشناسی ارشد در بین فارغالتحصیلان سال ۸۹-۱۳۸۸
روشهای آیندهنگاری
کارآفرینی فناورانه
مبانی و روشهای مدلسازی
تفکر سیستمی و سیستمهای پویا
روشهای پیشبینی
مدیریت فناوریهای نوظهور
کلانروندهای تاریخی
روش تحقیق در کارآفرینی
روشهای مدلسازی و سیستمهای دینامیکی
مدیریت تغییر/ آیندهنگاری
سواد آیندهها
سیستمهای پویا
روش تحقیق کیفی و کمی
مبانی نظری سازمان و مدیریت
مدیریت تطبیقی
مدیریت زمان
مبانی آیندهپژوهی
چالشهای جهانی و آیندههای پایدار
آیندهنگاری راهبردی
تخیل و آینده
تفکر طراحی
مطالعات علم و فناوری
آیندهپژوهی و توسعه پایدار
روشهای آیندهپژوهی
مدیریت تحول
مدیریت استراتژیک
استقرار کسب و کار
تفکر سیستمی و کاربرد آن در آیندهپژوهی
آیندهپژوهی در کسب و کارها
| عنوان کتاب | عنوان فارسی | نویسنده | تاریخ چاپ | ناشر |
|---|---|---|---|---|
| Future: All That Matters | آینده؛ تمام آنچه اهمیت دارد (کتاب مرجع درس مبانی آیندهپژوهی) |
Ziauddin Sardar | ۲۰۱۴ | انتشارات آیندهپژوه |
|
The Third Wave An Entrepreneur’s Vision of the Future |
موج سوم؛ چشماندازهای یک کارآفرین از آینده (چاپ ششم) |
Steve Case | ۲۰۱۶ | انتشارات دانشگاه میبد |
این سرفصل در دانشگاه اصفهان و سپس در وزارت علوم، تحقیقات و فناوری تصویب و از سال تحصیلی ۱۳۹۸-۱۳۹۷ وارد دانشگاهها شد و لازم الاجرا گردید. نسخهای از این سرفصل به فدراسیون جهانی آیندهپژوهی ارائه و نتیجتا تایید و تحسین شد. جدول دروس سرفصل در ادامه آمده است:
مبانی آینده پژوهی
روشهای آینده پژوهی
نظریههای تغییر و تحولات اجتماعی آینده
نظریه سیستم و مطالعات آینده
روش پژوهش (کمی، کیفی، آمیخته)
مطالعات علم وفناوری
چالشهای جهانی و آیندههای پایدار
سمینار
تاریخ پژوهشی (مطالعه کلان روندهای تاریخی)
اقتصاد نوآوری و تحولات فناورانه
مدلسازی سیستمهای اجتماعی
مدیریت سازمانهای آینده
کارآفرینی فناورانه
تفکر طراحی
نظریه پیچیدگی و آشوب
نظریه بازیها
داده کاوی
اطلاعات و عدم قطعیت
آینده نگاری فناوری
حکمرانی و اینده
ابعاد اخلاقی، اجتماعی و انسانیِ علم و فناوری
تخیل و آینده
برنامه ریزی آیندهگرا
آینده نگاری راهبردی
مباحث منتخب در آینده پژوهی
روایت پردازی راهبردی
مدیریت توسعه
کارآفرینی
جامعه شناسی توسعه
فلسفه علم
این درس به عنوان یک درس اختیاری برای همه گروههای دانشگاه ارائه است. درس سواد آیندهها تا کنون برای گروههای مهندسی کامپیوتر، مهندسی پزشکی، حقوق و علوم سیاسی دانشگاه اصفهان ارائه و با استقبال بسیار خوب دانشجویان روبرو شده است. سرفصل این درس شامل موارد زیر است:
آستانههای پیچیدگی: تغییرات پیچیدگی جهان در طول زمان
مدلهای مفهومی تغییر: منبع، سطح، افق و نرخ تغییر
انسان و آینده در گذر تاریخ: مفهوم حالِ 200 ساله
آینده یا آیندهها: آیندههای محتمل، مرجع و ممکن
موج سوم، تافلر و انقلاب صنعتی چهارم
رویکرد روانشناختی به آینده
آیندهی مشاغل: چه شغلهایی ممکن است از بین بروند و برای چه مشاغلی آماده شویم؟
مدلهای ذهنی از تغییر
سازمانهای پیشرو و آینده: مهارتهای زیست سازمانی در آینده
آینده و توسعه پایدار
مهارتهای آیندهگرا: خلاقیت، تفکر انتقادی، توانایی برقراری ارتباط و همکاری با دیگران
ایدههایی برای کسب و کارهای آینده
ملاحظاتی در مورد آیندهی کسب و کارهای ایرانی
کارگاه 1: کارگاه تفکر آینده و کارآفرینی
کارگاه 2: کارگاه تفکر سناریو
کارگاه 3: کارگاه تفکر طراحی
| ۱. آیندهپژوهی | ۹. ترویج آینده و امید اجتماعی |
| ۲. آیندهپژوهی تحولات اجتماعی و موضوعات توسعه | ۱۰. خلاقیت، نوآوری و ایدهپردازی |
| ۳. تصویرسازی آینده | ۱۱. مدیریت تکنولوژی |
| ۴. آیندهنگاری راهبردی | ۱۲. آمایش سرزمین و برنامهریزی توسعه |
| ۵. تخیل و تفکر طراحی | ۱۳. آیندهنگاری شرکتی |
| ۶. آیندهنگاری فناوری، حوزه فناوریهای نوظهور | ۱۴. سواد آینده |
| ۷. فناوریهای نوظهور و کارآفرینی فناورانه | ۱۵. شرکتهای نوپا، آیندهی شغل و مهارتهای آیندهنگر |
| ۸. مدیریت تحول |
🎓 عضو هیئت علمی از سال ۱۳۹۵ تا کنون (مرتبه: دانشیاری) – دانشگاه اصفهان
🏢 مدیرعامل شرکت دانشبنیان نواندیشان آتینگار فرتاک (فعال در حوزه آیندهنگاری راهبردی) – اصفهان
🏛️ رئیس اندیشکده آیندهپژوهی از سال ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۱ – دانشگاه اصفهان
🎓 مدیر گروه آیندهپژوهی از سال ۱۳۹۶ تا ۱۳۹۸ – دانشگاه اصفهان
🧭 مشاور آیندهپژوهی از سال ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۲ – بانک رفاه کارگران
🧭 مشاور آیندهپژوهی از سال ۱۴۰۰ تا کنون – شرکت فولاد مبارکه
🏛️ عضو شورای مطالعات استراتژیک از سال ۱۴۰۱ تا ۱۴۰۳ – اتاق بازرگانی اصفهان
🧭 مشاور آیندهپژوهی (۱۳۹۹) – هلدینگ پرشیا فلز
🧭 مشاور آیندهپژوهی (ادامه دارد) – هلدینگ آتیه فولاد نقش جهان
داوری مقالات حوزه آیندهپژوهی در نشریات معتبر:
Futures (Q1)📖
European Journal of Futures Research (Q1)📖
Energy Research & Social Science (Q1)📖
Energy Strategy Reviews (Q1)📖
📖 فصلنامه مطالعات میانرشتهای در علوم انسانی
📖 فصلنامه سیاست علم و فناوری
📖 پژوهشهای راهبردی امنیت و نظم اجتماعی
📖 فصلنامه مدیریت اطلاعات سلامت
📖 فصلنامه مطالعات میانرشتهای ارتباطات و رسانه
📖 فصلنامه آیندهپژوهی ایران
📖 فصلنامه علمی رسانههای دیداری و شنیداری
📖 مجموعه مقالات کتاب حل مسائل اجتماعی؛ رویکردهای میانرشتهای
📖 همکاری در برگزاری میزهای آیندهپژوهی در مرکز تحقیقات راهبردی دفاعی
📖 عضو کمیته علمی محور مدیریت استراتژیک و آیندهپژوهی کنفرانس بینالمللی مدیریت
📖 مشاور ارزیابی درونی و تدوین برنامه کیفیت گروههای آموزشی دانشکدههای فنی و مهندسی و علوم و فناوریهای نوین دانشگاه اصفهان
📖 عضو کارگروه تخصصی آموزش و طراحی زندگی شغلی مرکز اشتغالپذیری و مسیر شغلی دانشجویان دانشگاه اصفهان
📖 عضویت در کمیته علمی همایش ملی آموزش سبز، حفظ محیط زیست و ارتقای سرمایههای اجتماعی
📖 عضو کارگروه الگوی اسلامی–ایرانی پیشرفت در دانشگاه اصفهان
📖 عضو کمیته پژوهشی اداره کل اوقاف و امور خیریه استان اصفهان
📖 عضو کمیته علمسنجی و ارتقاء رتبه در دانشگاه اصفهان
📖 عضو گروه مطالعات اقتصادی و مدیریت امر خیر در پژوهشگاه آلاء (مطالعات نوین وقف و امر خیر)
📖 عضو کارگروه تخصصی مدیریت استراتژیک، بازاریابی و آیندهپژوهی دفتر همکاریهای مشترک شرکت فولاد مبارکه و دانشگاه اصفهان