امروز۱۰ آذر ۱۴۰۱
مفهوم ارزش – زمان و کامپیوتوپیا

مفهوم ارزش – زمان و کامپیوتوپیا

ارزش-زمان، یک مفهوم جدید از ارزش است که در جامعه اطلاعاتی آینده، جایگزین ارزش مادی جامعه صنعتی خواهد شد. اگر کار فیزیکی در جامعه صنعتی منجر به تولید ارزش می‌شود، در جامعه اطلاعاتی کار ذهنی انسان منجر به تولید ارزش خواهد شد. بنابراین هدف غایی جامعه اطلاعاتی، انسان و توانایی‌های ذهنی و فکری اوست. آرمانشهر و آینده پژوهی

این مفهوم، چارچوب اصلی سبک و سیاق اقدام و عمل را در جامعه آینده تعیین خواهد کرد. ارزش-زمان، ارزشی است که انسان‌های تجهیز شده به ابزار تمهید شده در جامعه اطلاعاتی با بهره‌­برداری هدفمند از زمان‌های آینده ایجاد می‌کنند. به ­عبارت دیگر، هر انسانی در جامعه اطلاعاتی، هدفی را بر یک بوم نامرئی از آینده خود طراحی می‌کند و تلاش می‎­کند به آن دست یابد و در این راه از مساعدت نهادینه شده در جامعه اطلاعاتی برای آحاد اعضای آن بهره‌مند می‌شود. ماسودا، ارزش تولید شده در این فرایند را «ارزش- زمان» نامیده است.

زمان یک مفهوم انتزاعی و غیرمستقیم است. در حقیقت زمان نزد ما، اندازه ­گیری گذر زمان است. اما اگر این گذر زمان به­ عنوان طول زندگی یک فرد که برای رسیدن به خواسته‌هایش صرف می‌کند در نظر گرفته شود، زمان ذاتاً تولید ارزش می­‌کند. همان­طور که ذکر شد، این ارزش در جامعه اطلاعاتی، جایگزین ارزش مادی در جامعه صنعتی می­‌شود.

آینده های مطلوب در آینده پژوهی

ارزش- زمان

 

کامپیوتوپیا: آرمانشهر ماسودا

روش های آینده پژوهی

جامعه اطلاعاتی در نظر ماسودا با آن­چه امروزه تعریف شده است، کاملاً متفاوت است. مدل ذهنی ماسودا مبتنی بر این باور است که نیروی پیشران تغییرات اجتماعی و اقتصادی تولید ارزش اطلاعات و نه ارزش مادی است. به­ خصوص فناوری رایانه نه تنها کار ذهنی انسان را جایگزین و تقویت خواهد کرد، بلکه منجر به تولید انبوه دانش روشمند می­‌شود. ابزارآلات اطلاعاتی شامل شبکه­‌های اطلاعاتی و پایگاه­‌های داده، جایگزین کارخانه -به­ عنوان نماد اجتماعی- می‌شوند و مرکز تولید و توزیع کالاهای اطلاعاتی خواهند شد. مرزهای دانش فردا، در مقابل مرزهای فیزیکی و مادی گذشته، بازارهای پرظرفیت آینده را شکل خواهند داد. صنایع فکری، صنایع پیشرو خواهند بود.

هم‌چنین ماسودا ادعا می‌کند در جامعه اطلاعاتی، اقتصاد تبادلی به اقتصاد هم­‌افزا تبدیل خواهد شد. با تغییر ساختارهای اجتماعی، اصل هدف جایگزین دست نامرئی لسه‌فر (عدم دخالت) در اقتصاد خواهد شد. نهادهای داوطلبانه، به ­عنوان رهبران پیشتاز توسعه اجتماعی و اقتصادی، سازمان‌های عمومی و خصوصی می‌شوند. اصل هم‌افزایی و اصل منافع اجتماعی جایگزین حداکثر کردن سود به­ عنوان اخلاق غالب خواهند شد. در نتیجه یک جامعه افقی و چند مرکزی به جای یک قدرت مرکزی و طبقات سلسله ­مراتبی شکل خواهد گرفت. تحقق «ارزش- زمان»، که تلاش برای به ثمر رساندن فرد فرد انسان‌های موجود است، جایگزین دولت رفاه خواهد شد.

آینده پژوهی و تصاویر آینده

تاریخ نشان می­‌دهد تغییرات اجتماعی از این نوع به­ سادگی ممکن نیست. ویل و آریل دورانت در مقدمه کتاب درس‌هایی از تاریخ می‌نویسند: «تاریخ شناخته شده نشان می‌دهد که سلوک بشری و رفتار انسان‌ها تغییرات اندکی داشته است. ابزارها و لوازم تغییر می­‌کنند، اما سرشت­‌ها و سرنوشت‌ها ثابت باقی می‌مانند».

آینده پژوهی و آینده نگاری

نوشته مرتبط: آرمانشهر، ویرانشهر، آینده پژوهی

آینده پژوهی و اندیشه اتوپیایی

اما آرمانشهر حتی اگر محقق نشود، می­‌تواند مسیر آینده را روشنی بخشد. ماسودا به­ منظور تبیین ایده جامعه اطلاعات، آرمان­شهری به نام کامپیوتوپیا –اتوپیایی کامپیوتر مبنا– تبیین کرده است. وی در تعمیم نظریه اصلی «آدام اسمیت»، شش ویژگی آرمان­شهر خود را این گونه تبیین کرده است:

۱. در این دیدگاه، هر شهروند کامپیوتوپیا، اهمیت ارزش-زمان و جایگزینی آن را با ارزش‌های مادی جامعه صنعتی پیشین درک کرده است و از زمانی که در اختیار دارد به­ منظور تحقق بخشیدن آینده مطلوب خود استفاده بهینه و حداکثری خواهد کرد.

۲. در کامپیوتوپیا، آزادی تصمیم‌گیری و تساوی در بهره‌­برداری از فرصت‌­ها وجود دارد. به­ عبارت دیگر شهروندان این آرمانشهر در واقعیت بخشیدن به ارزش-زمان از فرصت مساوی برخوردارند.

۳. در این آرمانشهر، مشارکت شهروندان در اجتماع‌های داوطلبانه گوناگون افزایش خواهد یافت. گسترش قدرت فرآوری اطلاعات، بشر را از زحمت معیشت رها خواهد کرد.

در کامپیوتوپیا، جوامع هم‌­افزای وابسته به یکدیگر گسترش خواهند یافت. یک جامعه هم‌­افزا جامعه‌ای است که در آن افراد و گروه­‌ها برای رسیدن به اهداف مشترکی که توسط جامعه برای همگان تعیین شده مشارکت می‌کنند.

۴. در آن‌­جا جوامع وظیفه­ محور بدون نیاز به قدرت بالاتر تحقق خواهند یافت. جامعه هم­‌افزاینده، جامعه­‌ای است که استقلال فردی هماهنگ با نظم گروهی دارد.

۵. هدف کامپیوتوپیا، تولد دوباره هم‌افزایی ربوبی انسان به­ عنوان مخلوق برتر است. ماسودا می‌گوید تولد مجدد روحانی انسان، وابسته به تلاش انسان و فیض پروردگار است.

برگرفته از: گزارش تصویری از ایده جامعه اطلاعات (تأثیر فناوری بر توسعه انسانی)، دفتر مطالعات بنیادین حکومتی

Thanks for installing the Bottom of every post plugin by Corey Salzano. Contact me if you need custom WordPress plugins or website design.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

*

code