امروز۵ آبان ۱۴۰۰
انقلاب صنعتی چهارم و جامعه مدنی

آماده سازی و پاسخگویی جامعه مدنی در رویارویی با انقلاب صنعتی چهارم

استفاده از فرصت‌ها و مدیریت چالش‌های انقلاب صنعتی چهارم نیازمند یک جامعه مدنی بالنده و مترقی است که عمیقاً درگیر توسعه، استفاده و حاکمیت فناوری‌های نوظهور باشد. اما، سازمان‌ها در جامعه مدنی به فرصت‌ها و چالش‌های فناوری‌های دیجیتالی و نوظهور در جامعه چگونه پاسخ داده‌اند؟ نقش جامعه مدنی در استفاده از این ابزارهای قدرتمند و یا واکنش به چالش‌های انقلاب صنعتی چهارم به منظور پاسخگویی، شفافیت و عدالت چیست؟

به اشتراک گذاری و شاخص کردن فناوری‌های دیجیتال و نوظهور به شکلی گسترده توسط سازمان‌های جامعه مدنی (اعم از حمایتی، توسعه، بشردوستانه و اتحادیه‌های کارگری) به منظور افزایش تأثیر و کارایی در سراسر بخش و جامعه، امری حائز اهمیت است.

آینده پژوهی انقلاب صنعتی

از اکتبر ۲۰۱۷، مجمع جهانی اقتصاد و تیم نوآوری، مشاوره‌هایی را برای ابتکارات نوین در زمینه آماده سازی جامعه مدنی برای انقلاب صنعتی چهارم با هدف ردیابی و اشاعه تلاش‌ها به منظور استفاده از فناوری‌های نوظهور و تشویق به همکاری‌های جدید در این بخش آغاز کردند. این بار ۱۵۴ رهبر و کارشناس جامعه مدنی در۶۳ مصاحبه و چهار کارگاه آموزشی شرکت کردند و شیوه‌هایی که جامعه مدنی از آن طریق به فناوری‌های نوظهور و دیجیتال پاسخ می‌دهد و اینکه چگونه چالش‌های اجتماعی ممکن است در مشارکت‌های بین بخشی آینده مورد بحث قرار گیرد را مورد ارزیابی قرار دادند. بحث‌های بعدی ملاحظاتی کلی را در مورد چگونگی مشارکت جامعه مدنی در انقلاب صنعتی چهارم از بسیاری جهات نشان می‌دهد:

آینده پژوهی فناوری
۱- سازمانهای جامعه مدنی برای ایفای نقش‌های متنوع در محتوای نهادی و فناورانه در انقلاب صنعتی چهارم با فشار روبرو هستند.

با بلوغ انقلاب چهارم صنعتی، جامعه مدنی نیز باید نقش‌های جدید و متمایز برای بخش را در پاسخگویی به چالش‌های اجتماعی موجود و جدید جامعه به رسمیت بشناسد. چندین مثال از نقش‌ها از جمله نقش‌های ناظر، مدافع و تسهیل کننده معرفی شده است. به منظور موفقیت در پیداکردن مسیر برای ایفای نقش‌های مختلف، سازمان جامعه مدنی به مشارکت‌های بین بخشی و توسعه مهارت‌های جدید نیاز خواهد داشت. باید در نظر داشت که جامعه مدنی نمی‌تواند به عنوان یک رابطه بین جامعه و تغییرات فناوری ثابت بماند.

آینده پژوهی و آینده نگاری

انقلاب صنعتی چهارم و تغییرات فناوری

 
۲- سازمانهای جامعه مدنی باید طیف وسیعی از تنش‌ها را برطرف کنند تا با مسئولیت پذیری این نقشها را ایفا کنند و به حاکمیت و استفاده از فناوریهای نوظهور پاسخ دهند.

چگونه سازمان‌های جامعه مدنی در رویکرد خود به نوآوری و فناوری با تنش‌ روبرو می‌شوند و این فناوری بر توانایی آن‌ها برای تأثیر مثبت و نفوذ بر انقلاب صنعتی چهارم اثر می‌گذارد؟ این تنش ها شامل موارد زیر است:

  • استقلال: چگونه سازمان‌های جامعه مدنی به عنوان بخشی از جامعه مدنی در حالی که در بسترهای دیجیتال سازمانی مشارکت دارند و یا از ابزارهای الگوریتمی بخش خصوصی استفاده می‌کنند، مستقل و دقیق باقی می‌مانند؟
  • انگیزه‌ها: چه چیزی باعث انگیزه سازمان‌های جامعه مدنی برای استفاده از تکنولوژی می‌شود‌؟ چه مشکلاتی آن‌ها را به خلاقیت وادار می‌کند؟
  • معماری: سازمان‌های جامعه مدنی چگونه برای نوآوری با توجه به ساختارهای سازمانی، فرهنگ، توانایی‌ها  و دیگر موارد طراحی می‌کنند؟
  • سرمایه گذاری: سازمان‌های جامعه مدنی پیرامون استفاده از منابع محدود در فناوری برای تغییر کوتاه مدت و بلند مدت چگونه تصمیم گیری می‌کنند؟
  • یادگیری: چگونه سازمان‌های جامعه مدنی به مدیریت دانش و یادگیری ساختار می‌دهند و بهترین رویکردهای جهانی و جزئیات زمینه‌ای خاص را می‌سنجند؟

 

نوشته‌های مرتبط با عنوان کلی  انقلاب صنعتی چهارم

آینده پژوهی تکنولوژی

جامعه مدنی و تکنولوژی

آینده نگاری انقلاب صنعتی

۳-سازمان‌های جامعه مدنی نیازمند سرمایه گذاری در مواضع کلیدی انقلاب صنعتی چهارم هستند.

سازمان‌های جامعه مدنی دانش دیرینه و سابقه کار با آسیب پذیرترین جمعیت‌ها را در زمینه‌های دشوار دارند.

جامعه مدنی به منظور بهره‌گیری از تجارب و همسویی با موضوعات جامعه، باید در تعدادی از زمینه‌ها سرمایه گذاری کند تا در شبیه سازی عناصر کلیدی یک انقلاب صنعتی چهارم انسان محور، پیشرو باشد. این زمینه‌ها عبارتند از:

  • استفاده مسئولانه از تکنولوژی‌های نو ظهور و دیجیتال
  •  رویکردهای فراگیر و مشارکتی برای نوآوری اجتماعی و فناوری
  •  مدل‌هایی برای تفسیر در بخش‌ها، رشته‌ها و تجربیات در مورد فناوری و مسائل جامعه

آینده نگاری استراتژیک

ماهیت تغییر فناوری همراه با محرک‌های دیگر مثل کاهش فضای مدنی، بدین معنی است که سازمان‌های جامعه مدنی نمی‌توانند به تنهایی تغییر کنند.

به منظور تسریع در آمادگی جامعه مدنی برای انقلاب چهارم صنعتی و همچنین اطمینان از اینکه سازمان‌های جامعه مدنی در شکل‌گیری توسعه و پذیرش فناوری به روش‌های سودمند، رهبران فعالی دارند؛ به اشتراک گذاری دانش، یادگیری بین بخشی و همکاری و سرمایه گذاری چند ذی نفع مورد نیاز خواهد بود.

ماهیت پیچیده و نامشخص فناوری‌های نوظهور به این معنی است که سازمان‌های جامعه مدنی باید همراه با بخش‌های دیگر، به دنبال تخصص خارجی و دسترسی به شبکه‌های ذینفعان و منابع از مناطق دیگر جهت تسریع ادغام صحیح انگیزه‌ها و ظرفیت‌سازی باشند.

ادبیات گسترده تاریخی، اقتصادی و اجتماعی که با جزئیات، تأثیر انقلاب‌های صنعتی گذشته را شرح می‌دهد، نشان دهنده روش‌های متعدی است که در آن نوآوری‌های تکنولوژیکی هم مزایای گسترده و هم طیف وسیعی از عواقب منفی را ایجاد کرده‌اند. همانطور که اغلب اتفاق می‌افتد، جمعیت‌های حاشیه نشین بیشترین هزینه‌های مرتبط با توسعه فناوری را متحمل می‌شوند، که نمونه‌های زیادی از آن در تاریخ مشهود است.

ورود موتور بخار، ساخت فولاد و راه آهن معادل با شرایط کاری نا امن کارخانه، استفاده از نیروی کار کودکان، سطح رو به افزایش آلودگی هوا و آب و ازدیاد بیماری در جوامع شهری است. تأثیرات منفی صنعتی شدن منجر به افزایش فعالیت‌های سازمان یافته و مبتنی بر شهروندان متمرکز بر حقوق کارگران و بهبود کیفیت زندگی در داخل و در میان جوامع می‌شد. مؤسسات خیریه، اتحادیه‌های کارگری و جوامع دوستانه برای بهبود شرایط کارگران تلاش کردند و تأثیر خطرات ناشی از بریتانیای متحول شده در اواسط قرن ۱۸ را کاهش دادند. از آن به بعد جامعه مدنی، به طور گسترده‌تر در قالب سازمان‌های غیردولتی جهانی، اتحادیه‌های تجاری، جنبش‌های اجتماعی و سازمان‌های مذهبی بطور مداوم از کارگران و جمعیت‌های حاشیه نشین حمایت کردند چراکه منافع صنعت و دولت تحت تأثیر این انقلاب‌های صنعتی قرار نگرفت. امروزه، طیف عظیمی از سازمان‌ها درگیر حمایت از حقوق بشر، ارائه خدمات اضطراری و پرورش گفت‌و گوی موردنیاز در مورد ارزش‌ها و اهداف جامعه هستند. 

 

تأثیرات منفی انقلاب صنعتی

 

در طول تاریخ خود، سازمان‌های جامعه مدنی برای رفع چالش‌های نوظهور و بهبود اثربخشی آن‌ها در ارتباط با مشکلات موجود، با اتخاذ رویکردهای جدید به منظور استفاده از قدرت جمعیت و روش‌های جدید سازماندهی و تأثیرگذاری بر تغییر سیاست، ابتکاراتی را به کار برده‌اند. رهبران جامعه مدنی مانند اکتاویا هیل(نشنال تراست)، هنری دونانت(صلیب سرخ)، ایزاک میر(اتحادیه ملی کارگری رنگین پوستان)، اما ماشینینی(اتحادیه تجارت و کارگران آفریقای جنوبی) و دیگران شروع به سازماندهی تلاش‌های خود و استفاده از کالاهای خصوصی و منابع برای منافع عمومی به روش‌های جدید و ابتکاری کردند. آموزش انبوه، مراقبت‌های بهداشتی ،اقدامات ایمنی و سایر خدمات اجتماعی که توسط دولت‌ها مقیاس بندی می‌شوند، منشأ خود را به عنوان نمونه‌های اولیه و مواضع سیاسی مورد حمایت جامعه مدنی، در اواخر دهه ۱۸۰۰ پیدا کردند. امروزه، این جنبش‌ها در سیستم‌های پیچیده و متنوع اجتماعی حاصل شده که در بیشتر کشورهای جهان وجود دارد. در بسیاری از موارد سازمان‌های جامعه مدنی خود سازمانی جهانی شده‌اند. با این حال، یک وقفه میان ظهور یک چالش اجتماعی و یک واکنش سیستماتیک پشتیبانی شده توسط قانون و سرمایه گذاری به وسیله مشاغل وجود دارد. در هر دو مورد انقلاب‌های صنعتی اول و دوم، حمایت و سیاست مدنی جامعه چندین نسل به طول انجامید تا سیستم‌های گسترده‌ای از حمایت و پاسخگویی اجتماعی به منظور کمک به مردم در واکنش به تأثیرات تغییرات فناورانه آن زمان، به کار گرفته شود. به عنوان تنها یک نمونه، در حالی که استفاده از کودکان کار در کارخانه در دهه ۱۷۷۰ در انگلیس رواج یافت، اولین قوانین مربوط به استفاده از کودکان کار در سال ۱۸۰۳ ظهور کرد ولی فقط در اواسط قرن به طور مؤثر اجرا شد.

انقلاب صنعتی چهارم یک پدیده جهانی با همگرایی فناوری‌های دیجیتال، فیزیکی و بیولوژیکی است و هنوز در مراحل اولیه است و مستقیماً روی انقلاب سوم دیجیتال پایه گذاری می‌شود که میلیاردها نفر را توسط دستگاه‌های تلفن همراه با قدرت پردازش، ظرفیت ذخیره سازی و دسترسی به دانش بی سابقه‌ای بهم متصل می‌کند. آینده پژوهی

 

انقلاب صنعتی و فناوری دیجیتال

آینده نگاری فناورانه

از آنجا که انقلاب چهارم صنعتی بر پایه انقلاب سوم بنا می‌شود، امروزه سرعت پیشرفت‌های فناوری فراتر از گذشته شده است. میزان تغییرات در حال انجام پیامد قابل توجهی در توانایی جامعه مدنی در ابتکار و پاسخگویی با استفاده از رویکردهای تاریخی و منابع موجود دارد. همانند انقلاب‎های صنعتی قبلی که چگونگی ایجاد و توزیع ارزش را متحول و دگرگون کردند، انقلاب چهارم صنعتی نیز تأثیر مخربی بر جامعه خواهد داشت. فناوری‌های در حال ظهور مانند هوش مصنوعی، لجرهای توزیع شده، بیوتکنولوژی و فناوری‌های عصبی نحوه زندگی کردن مردم و حتی نحوه ادراکات بشریت را تغییر خواهند داد.

این فناوری‌ها به صورت نمایی به لطف شبکه‌های دیجیتالی و سیستم‌های قابل تعامل، در مقیاس بزرگ قرار می‌گیرند. اما آن‌ها بصورت فیزیکی پدیدار خواهند شد، در دنیای واقعی به شکل محصولات هوشمند و خدمات ظاهر می‌شوند و به طور فزاینده‌ای محیط‌های فیزیکی ما و روابط ما با دیگران و مؤسسات را تعریف می‌کنند. به این ترتیب انقلاب صنعتی چهارم تأثیرات عمیق اجتماعی خواهد داشت که بسیار بیشتر از انقلاب‌های صنعتی گذشته است. با وجود انقلاب دیجیتال در سراسر جهان، فناوری‌های چهارمین انقلاب صنعتی، فرصت‌هایی را برای سازمان‌های جامعه مدنی فراهم می‌کند تا ابزارهای قدرتمند جدیدی برای دستیابی بهتر به اهداف خود ارائه دهند. گسترش دسترسی و استفاده از اینترنت تلفن‌های همراه و سایر فناوری‌های اطلاعاتی و ارتباطی، بسیاری از سازمان‌های جامعه مدنی را بر آن داشته است تا استفاده از فناوری‌های دیجیتال را در تقریباً همه زمینه‌های کاربردی، از جمله نظارت و ارزیابی، ارائه خدمات و ارتباط با ذینفعان بررسی کنند. به همین ترتیب، ظهور اخیر فناوری‌های مبتنی بر این زیربنای دیجیتالی- مانند الگوریتم‌های یادگیری ماشین یا استفاده از هواپیماهای بدون سرنشین -رهبران جامعه مدنی را بر آن داشته است تا برای دستیابی به قابلیت‌های جدید یا جستجوی کارآیی، استفاده از آن‌ها را در طیف وسیعی از زمینه‌ها آزمایش کنند. اما این فعالیت‌های متمرکز بر فناوری، در حل مهم‌ترین مشکلات پیش روی جوامع و حمایت از مأموریت‌های اصلی این سازمان‌های جامعه مدنی مؤثر بوده‌اند؟

منبع: www.weforum.org 

 

اشتراک‌گذاری

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code