امروز۱۵ مرداد ۱۴۰۰
انقلاب صنعتی چهارم و بحران آب

راهکارهای انقلاب صنعتی چهارم و غلبه بر کم آبی

از مهمترین دغدغه‌های پیش‌روی جوامع، مسئله بحران آب است که به دنبال آن معضلات بهداشتی نیز حادث می‌شوند. همه ساله در روز جهانی آب که به منظور ارزش گذاری به بنیانی‌ترین عنصر حیات تعیین شده است، آمار حیرت‌آوری را می‌شنویم که خبر از شرایط نامناسب منابع آبی دارد. انتظار می‌رود تا سال ۲۰۵۰، مقدار تقاضای آب از عرضه آن پیشی گرفته و شکاف ۴۰ درصدی میان عرضه و تقاضا ایجاد شود. هنوز میلیاردها دلار دیگر برای سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های آب مورد نیاز است و ۴/۵ میلیارد نفر به خدمات بهداشتی با ایمنی مدیریت شده دسترسی ندارند. در حقیقت هفت سال است که بحران آب در زمره بزرگترین خطرات پیش‌روی جهان قرار گرفته است.

این آمار بیانگر این است که رویکردهای موجود برای حل مشکلات آب و بهداشت جهانی کافی نبوده و نیازمند تغییرات اساسی هستند. نوآوری در این حوزه دیگر یک گزینه نیست، بلکه یک ضرورت است. بهره‌گیری از پیشرفت‌های سرسام‌آور فناوری و اطلاعات که از دستاوردهای انقلاب صنعتی چهارم است، نوید خوبی را برای بهبود نحوه مدیریت چالش‌های جهانی، از جمله بحران آب به همراه دارد. اما در مدیریت بحران آب، چگونه علاج پیش از وقوع باشیم؟

 

نوشته مرتبط: تأثیرات بنیان‌افکن انقلاب صنعتی چهارم بر بحران آب

 

ابتکار جهانی آبِ مجمع جهانی اقتصاد با همکاری world bank water global practice و the swiss agency for development and cooperation، در یک سال گذشته سفری را برای پاسخ به این سؤال آغاز کرده است. با برگزاری کارگاه‌ها و جلسات متعدد، بستری برای کارشناسان سیاست آب، کارآفرینان و مبتکران فناوری، فراهم شده تا راهکارهای مقابله با چالش آب را به عنوان یک دغدغه جهانی بررسی و پیاده‌سازی نمایند.

در ادامه نشان خواهیم داد که انقلاب صنعتی چهارم چگونه می‌تواند تنازع بر سر آب را مرتفع نماید:

 

  • بکارگیری فناوری بلاک چین به منظور بهبود مدیریت منابع آب

فناوری مبتنی بر بلاک چین می‌تواند با فراهم آوردن یک دفتر کل امن، شفاف و توزیع شده برای ضبط انتقالات میان طرف‌ها، نحوه مدیریت و تجارت منابع آبی را بصورت اساسی تغییر دهد. با بهره‌گیری از فناوری بلاک چین، اطلاعات ارزشمندی پیرامون کمیت و کیفیت آب در اختیار مصرف کنندگان خانگی، صنعتی، سیاستگذاران و مدیران آب قرار می‌گیرد تا به‌واسطه آن بتوانند تصمیم‌های آگاهانه‌ای نسبت به صرفه جویی و مصرف آب اتخاذ نمایند. استفاده از چنین راهکاری می‌تواند از دخالت در کیفیت آب و ممانعت از ارائه اطلاعات مربوط به آن توسط مسئولین، جلوگیری بعمل آورد.

فناوری بلاک چین می‌تواند بستری را فراهم نماید تا از تجارت‌ها و معاملات صورت گرفته در حوزه آب نظیر داد و ستد حق آبه، حمایت نماید. به واسطه این فناوری مصرف کنندگانی که به اشتراک گذاری منابع آب مازاد خود با دیگران تمایل دارند، بدون وابستگی به یک قدرت متمرکز می‌توانند با یکدیگر در تعامل باشند. به عنوان مثال کشاورزان در حوزه آب یکسان، می‌توانند تصمیم بگیرند که سهم خود را بر اساس آخرین داده‌های آب و هوایی، قیمت محصولات، روندهای بازار و روندهای طولانی مدت آب و هوا که بیشتر آن‌ها از طریق دستگاه‌های تلفن همراه قابل دسترسی هستند، معامله کنند.

استفاده از بلاک چین به عنوان رویکردی شفاف و آنی در مدیریت آب، بطور ویژه‌ای می‌تواند تنش‌های درونی و در مناطق مشخص را به وسیله دموکراتیزه کردن دسترسی به اطلاعات و جلوگیری از دستکاری داده‌ها، کاهش دهد. Power ledger یکی از شرکت‌های پیشرو در بکارگیری بلاک چین برای بخش آب است. پروژه فعلی این شرکت در شهر فریمانتل استرالیا برای ساخت یک سیستم تجارت با پشتوانه بلاک چین است که از داده‌های اندازه‌گیری هوشمند آب پشتیبانی می‌کند و این پیشگامی را به نمایش می‌گذارد.

 

نوشته مرتبط:فناوری و بحران آبی پیش رو

 

  • سیستم‌های استفاده مجدد از آب غیر متمرکز

تا سال ۲۰۵۰، ۷/۳ میلیارد نفر- یا حدود ۷۰ درصد از جمعیت جهان- در شهرها سکونت خواهند داشت. پیش بینی شده است بیش از ۹۰ درصد این رشد شهری در بازارهای نوظهور اتفاق بیفتد، جاییکه زیرساخت‌های آب متمرکز و بزرگ مقیاس ممکن است عملی یا قابل توصیه نباشد، چه بدلیل محدودیت های مالی، چالش‌های حاکمیتی یا تنوع اقلیمی.

راه حل‌های غیرمتمرکز می‌توانند برای تکمیل رویکردهای سنتی و گسترش دسترسی به خدمات بهداشتی و آب سالم نقشی حیاتی در این زمینه ایفا کنند. همانطور که اسکات برایان رئیس سازمان غیر دولتی Imagine H20 واقع در سانفرانسیسکو نیز به این نکته اشاره کرد: “استفاده مجدد از آب، تا حدودی ناشی از کاهش هزینه و بهبود بازدهی فناوری بیوراکتور غشایی(MBR) در طول ۱۰ سال گذشته است که می‌تواند در یک محیط ساخته شده در یک شهر و مناطق صنعتی به روشی رایج تبدیل شود.

راه حل‌های نوآورانه مالی و مدل‌های تجاری که از فناوری‌های انقلاب صنعتی چهارم مانند اینترنت اشیاء(IOT) و هوش مصنوعی(AI) استفاده می‌کنند در رساندن این راه حل‌های غیرمتمرکز به مقیاس و در نتیجه تضمین سلامتی و تاب‌آوری(انعطاف پذیری) شهرهای مابسیار مهم خواهند بود.

 

  • بینش‌هایی در سطح حوضه برای مدیریت خطر آب

شرایطی مانند وضعیت فعلی کیپ تاون آفریقای جنوبی- که به نظر می رسد به سختی از سناریوی “روز صفر” که از خالی شدن شیرهای آب بدنبال خشکسالی ناتوان کننده و تخلیه طولانی مدت ذخیره آب، جلوگیری کرده است – منعکس کننده یک واقعیت آشکار است: حوضه‌های آب در سراسر جهان با فشار ناشی از تنوع آب و هوایی، رشد جمعیت، استفاده صنعتی و سایر عوامل ناامنی آب روبرو هستند.

ما امروزه در پیگیری و کاهش بحران‌های مربوط به آب توانایی چندانی نداریم. صندوق جهانی طبیعت، سازمان زیست‌محیطی، Conservation International, Dow, the Earth Genome و … رویکردهای امیدوار کننده‌ای را برای نظارت بر سلامت حوضه آبریز آغاز کرده‌اند. به عنوان مثال تصاویر ماهواره‌ای و سایر روش‌های مشاهده زمین، همراه با سنجش از راه دور، اینترنت اشیا، هوش مصنوعی و سایر فناوری‌های پیشرفته می‌توانند ما را قادر به شناسایی زودتر خطرات حوضه آب کنند.

از همه مهمتر، این ابزارها می‌توانند میزان این خطرات را سنجیده و سپس راه حل‌هایی برای مدیریت آن‌ها شناسایی و پیاده سازی کنند. حال تصور کنید که بتوانیم با کمک این ابزارها، علاوه بر پیش بینی ۱۰ کیپ تاون بعدی، توانایی شناسایی اتخاذ تصمیمات خاص سرمایه‌گذاری را نیز داشته باشیم تا از تبدیل این خطر فاجعه آمیز به واقعیت جلوگیری نماییم. عواملی همچون مایکروسافت، شرکت تجزیه و تحلیل فضاییOrbital Insight ،The Earth Genome و شرکت فناوری IBM از برخی از این قابلیت‌ها در داخل و خارج از بخش آب استفاده می‌کنند و نمونه‌های ارزشمندی را ارائه می‌دهند.

 

  • مواد پیشرفته برای تولید منابع جدید آب

در جهانی که فقط  ۰٫۰۵% از آب زمین به راحتی برای مصرف انسان در دسترس است، نیازهای مازاد می‌بایست با منابع جدید تأمین شود. بهبود در مواد پیشرفته بخش مهمی از هر راه حل برای رفع کمبود آب خواهد بود.

استفاه از گرافن متخلخل می‌تواند در نمک زدایی از آب انقلابی را ایجاد کند. پیشرفت‌های مهم دیگر، دانشمندان را قادر می سازد تا بدون تکیه بر رطوبت، آب را از هوا راحت‌تر برداشت کنند که می‌تواند در مناطق خشک و کم آب تحول آفرین باشد.

 

  • شهرهای هوشمند آب و فاضلاب

ترکیبی از اینترنت اشیا، هوش مصنوعی و سایر فناوری‌های پیشرفته می‌تواند تأمین و نگهداری خدمات بهداشتی و آبی در شهرها را به طور مثبت متحول کند. این فناوری‌ها نگرشی جدید و همچنین فرصت‌های اقتصادی اعم از تجهیز شهرها برای انعطاف پذیری بیشتر و یا طراحی سیستم‌های ارائه دهنده خدمات اساسی به منظور پاسخگویی به نیازهای توسعه مناطق شهری، ایجاد می‌کنند.

به عنوان مثال، Toilet Board Coalition در زمینه بسیار مهیج “دیجیتال سازی بهداشت” در مکان‌هایی مانند پون در هند پیشگام است. تلاش‌ها به منظور ادغام سنسورها و wifi در شبکه‌های توالت در چنین مناطقی می‌تواند داده‌ها و اطلاعات ارزشمندی در مورد بهداشت عمومی و رفتار مصرف کننده و همچنین کیفیت سیستم‌های نگهداری و بهینه سازی مسیرهای جمع آوری و حمل و نقل زباله ایجاد کند.

این‌ها فقط نمونه‌هایی از چند راه‌حل است که انقلاب صنعتی چهارم برای حل بحران آب ارائه می‌کند و رسیدن به یکی از اهداف توسعه پایدار سازمان ملل (ششمین هدف) که “تضمین دسترسی به آب و سرویس بهداشتی برای همه” است را تسریع می‌نماید. فرصتی که امروز پیش روی ماست اتصال و مقیاس گذاری این بسته‌های نوآوری است.

این مهم به طور خودکار اتفاق نخواهد افتاد. علاوه بر اصلاح و ارتقای فناوری‌ها، ایجاد چارچوب‌ها و سیاست‌های نظارتی صحیح، تعامل و پذیرش جامعه و چشم‌انداز سرمایه‌گذاری و مدل‌های مالی نیز حائز اهمیت خواهند بود. اشکال جدید همکاری عمومی-خصوصی و نوآوری در مدل‌های کسب و کار، هسته اصلی این چالش خواهند بود.

هیچ فناوری واحدی نمی‌تواند مشکلات آب و بهداشت دنیا را حل کند، اما در روز جهانی آب ۲۰۱۸ مطمئناً چیزی برای جشن گرفتن داریم: راه حل‌های مورد نیاز ما در اختیار ماست.

منبع:

 www.weforum.org

اشتراک‌گذاری

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code