+

مرجع روش شناسی آینده پژوهی

۱۴ تیر ۱۳۹۵

هنگامی که به آرامی در حال رانندگی هستید، دیگر نیازی نیست تا نور چراغ خودروی شما تا فاصله های دورتری را روشن کند (در صورت بروز هرگونه رخداد غیرمنتظره، با توجه به سرعت پایین، امکان عکس العمل سریع و مناسب را دارید). وقتی که با سرعت بیشتر رانندگی می کنید، در این صورت چراغ خودرو باید فاصله های دورتری را جهت تامین سلامت در حین رانندگی، روشن کند. به طریق مشابه، ما نیاز داریم تا به رخدادهای ممکن الوقوع آینده بنگریم، چرا که تغییرات پر سرعت تر و پرسرعت تر می شوند.
زمانی که کشتی های دریانوردی دل به آب های آزاد و ناشناخته می زدند، ناخدا فردی را به بالای دکل کشتی می فرستاد تا صخره ها و نواحی بی خطر را پیش از رسیدن کشتی به این نقاط، رصد کند. این روش، یک روشی قدیمی برای بررسی مسیرهای آتی ممکن برای کشتی بوده است. امروزه به علت برهم بستگی و سرعت تغییرات، ما نیازمند روش های جدیدی هستیم تا در امر بررسی مسیرهای ممکن آینده برای دنیا، ما را یاری کنند.
چگونه ممکن است شکل های آینده ی هوش مصنوعی، منجر به بروز پدیده ی بیکاری فراگیر و آشوب و تلاطم های اجتماعی گردد و چگونه این وضعیت قابل اجتناب و پیشگیری است؟ این سوال، سوالی پیچیده و در عین حال مهم برای ملاحظه است. بدون روش های تحقیق در حوزه ی آینده پژوهی، طرح جدی چنین سوالاتی غیر ممکن است.
این سوالات چه هستند و چه روش هایی باید جهت توجه به آن ها مورد استفاده قرار گیرد؟ جهان در یک رقابت دوسویه است، رقابتی بین پیاده سازی روش هایی که بطور مداوم در حال افزایش اند و هدف شان بهبود شرایط انسان است و به طور مشابه با پیچیدگی و مسائلی با ابعاد جهانی سر و کار دارند. روش شناسی تحقیق در حوزه ی آینده پژوهی، شامل مجموعه روش هایی است که ما را با بهبود و ارتقاء سطح آینده نگری مان برای پیروزی در این مسابقه یاری می کند.
ما نمی توانیم آینده را بشناسیم، اما می توانیم انبوهی از شرایط بالقوه ی آینده، چگونگی وقوع و راه بردهای مواجهه با آن ها را بشناسیم. این روش ها به ما کمک می کنند تا اندیشیدن به آینده و نیز حجم وسیعی از داده ها و اطلاعات مرتبط را برای شکل دادن به آینده، سازمان دهی کنیم. انتقال گسترده از معیشت محصور شده ی کشاورزی و اقتصاد صنعتی به تمدن های نوظهور جهانی هم بسته ی اینترنتی، مبتنی بر عدم قطعیت ها و با سرعتی بی سابقه در حال وقوع است.
این مجموعه کمک خواهد کرد تا این عدم قطعیت ها و به همین ترتیب راه بردها نیز شفاف و شناسایی شوند. برای نمونه، جهان به طور گسترده و با سرعتی بیش از عصر انقلاب صنعتی و دوره های آغازین عصر اطلاعات، در حال تبدیل کردن مشاغل به حالت خودکار است. چه تعداد از رانندگان تاکسی، رانندگان کامیون و غیره در معرض جایگزینی با خودروهای بدون راننده خواهند بود؟ چه تعداد شغل شان را بخاطر روش های تولیدی روبوتیک از دست خواهند داد؟ یا چه تعداد از افرادی که اپراتور تلفن شرکت ها هستند، بخاطر سیستم های هوشمند تلفنی در معرض این رخداد هستند؟ به علت رشد اقتصادی بدون وابستگی به استخدام، نسبت شمار شاغلین به درآمد کسب و کارها در حال سقوط است. رویدادهای ممکن الوقوع جدید نیز باید فراخوانده شوند. ساختار سناریو گونه ی روش شناسی تحقیق در حوزه ی آینده پژوهی ( (Futures Research Methodology 3.0 (FRM) می تواند از طریق کاوش در آینده های بدیل با هدف برنامه ریزی آینده ی پیش رو، ما را یاری کند.

جناب آقای ابوذر سیفی کلستان، با ترجمه ی بزرگترین مجموعه ی داوری شده ی بین المللی از روش های بررسی آینده های ممکن الوقوع که در یک جا گردآوری شده است، خدمت بزرگی به ایران کرده اند.
با آرزوی بهترین ها
جروم. سی. گلن
مدیر پروژه ی هزاره، واشنگتن دی. سی. ، ایالات متّحده ی آمریکا

مرجع روش شناسی آینده پژوهی

نوشتاری که در بالا از نظر شما گذشت، پیشگفتار نویسنده کتاب (Futures Research Methodology 3.0) نوشته ی (Jerome C. Glenn and Theodore J. Gordon) است که در سال ۲۰۰۹ و در موسسه پروژه هزاره (The Millennium Project) منتشر و توسط دوست خوبم آقای ابوذر سیفی بر فارسی برگردانده شده است. کتاب مشتمل بر ۳۹ فصل است و همانطور که در عنوان کتاب آمده، مرجع روش شناسی آینده پژوهی است.

خواندن کتاب مرجع روش شناسی آینده پژوهی به دانش پژوهان و علاقه مندان حوزه ی مطالعات آینده پیشنهاد می شود. برای تهیه کتاب به صورت مستقیم می توانید با شماره  (۰۹۱۹۹۵۲۴۴۱۵) تماس بگیرید.

یک دیدگاه برای “مرجع روش شناسی آینده پژوهی”

  1. جناب دکتر طاهری، دانشمند گرانقدر؛ از عنایت ویژه ی حضرتعالی بسیار سپاسگزارم، امید است این اثر که حاصل تلاش چند ماهه ی بنده و همکارانم می باشد، بتواند در راستای توسعه ی علم و هنر آینده پژوهی راهگشای علاقمندان و آینده پژوهان ایران عزیز باشد. و من الله التوفیق

دیدگاه‌تان را ارسال کنید ...


logo-samandehi تایید