+

برنامه ریزی مبتنی بر سناریو

۱۸ مرداد ۱۳۹۳

در جهان کنونی که مشخصه های آن عدم قطعیت، نوآوری و تغییر مداوم است، تفکر سناریویی و سناریونویسی به عنوان یک ابزار یا تکنیک مفید جهت مقابله با این عدم قطعیت ها و پیچیدگی ها ایجاد و توسعه یافته است. چند مثال می تواند به ما در فهم مطلب کمک کند.

فرض کنید امروز صبح به قصد یک جلسه کاری از منزل خارج می شوید. شب قبل تا دیر وقت بیدار بوده و برای ارائه کاملا آماده اید. در بین راه مدام با خودتان نحوه ارائه مطالب و سوالات احتمالی را مرور می کنید. به محل جلسه می رسید و تازه بعد از ۱ ساعت معطلی به شما اعلام می شود که جلسه کنسل شده است. همه برنامه های شما به هم ریخته است، عصبی هستید و حالا نمی دانید اقدام بعدی چیست. خوب حالا فرض کنید شما مدیرعامل یک شرکت بزرگ هستید که در زمینه صادرات مشغول به فعالیت اید. ظهر امروز به شما خبر می رسد که کشتی حاوی محموله شما گرفتار دزدان دریایی سومالی شده است و …. شما تا همین چند لحظه پیش منتظر واریز وجه بودید و حساب ویژه ای روی این واریز برای پرداخت بدهی ها، دستمزدها و هزینه های جاری شرکت باز کرده بودید. اما به ناگهان همه برنامه های شما به هم می ریزد. شما محموله خود را بیمه نکرده بودید، چون اصلا به چنین مشکلی فکر نکرده بودید.

برنامه ریزی مبتنی بر سناریوبرنامه ریزی سناریویی چیست؟

حالا برگردیم سراغ مثال اول البته از نگاهی دیگر. شما وقتی برای جلسه بعد آماده می شوید حتما به تاخیرها، طول کشیدن جلسه، سوالات بی مورد، و … فکر خواهید کرد و از همین حالا برای هر کدام از آنها برنامه خواهید داشت. همین طور در کسوت یک مدیر شرکت شما می دانید که موارد چندی از عدم قطعیت ها در آینده بروز خواهند کرد که اتفاق افتادن بعضی از آنها می تواند تاثیر زیادی بر برنامه های آینده شما داشته باشد. پس شما از ابزار بیمه استفاده می کنید، سرمایه در گردش خود را افزایش می دهید، وکیل می گیرید و … همه اینها ترفندهایی هستند برای مقابله با آنچه احتمال رخ دادن دارد و در صورت رخ دادن نمی توان به راحتی از آن گذشت. بگذارید یک مثال خیلی خیلی ساده تر بزنم. لاستیک زاپاس یک برنامه بدیل برای مقابله با عدم قطعیت پنچری است.

مقاله ی مرتبط: نگاشت شبکه سناریو؛ رویکردی متفاوت در برنامه ریزی بر پایه سناریو

پس تفکر سناریویی یا برنامه ریزی مبتنی بر سناریو لزوما مباحث پیچیده ای نیستند. وقتی شما به احتمالات گوناگون در آینده فکر می کنید در واقع کلاه تفکر سناریویی را روی سر گذاشتید و وقتی مهمترین این احتمالات را شناسایی و برای مقابله با آنها یا بهره بردن از آنها برنامه ریزی می کنید در واقع دست به برنامه ریز مبتنی بر سناریو زده اید. البته جزئیاتی وجود دارد که شاید بیشتر از همه آینده پژوهان و مدیران استراتژیک علاقه مند به دانستن آنها باشند. جزئیاتی مانند انواع سناریوها، روش های توسعه سناریوها، انتخاب و سیاست های بعد از هر سناریو

برای داشتن اطلاعات بیشتر در مورد این جزئیات، می توانید مقاله ای با عنوان مروری بر روش سناریونویسی (A review of scenario planning) که در نشریه فیوچرز (futures) و در سال ۲۰۱۳ به چاپ رسیده است را مطالعه فرمایید. جالب است بدانید که این مقاله پر استنادترین مقاله در نشریه فیوچرز تاکنون بوده است. این مقاله را از لینک زیر دانلود نمایید.

مروری بر برنامه ریزی مبتنی بر سناریو

۲ دیدگاه برای “برنامه ریزی مبتنی بر سناریو”

  1. ف.ب گفت:

    این متنتون واقعا عالی بود. این مشکلی است که بسیار فراوان در جامعه وجود دارد و کاملا ملموس است و باید با آموزش درست یادگیری شود.
    ممنون از متن های عالیتون

دیدگاه‌تان را ارسال کنید ...


logo-samandehi تایید